Theo tác giả, nền dân trị hứa hẹn được những gì cho tương lai là tuỳ thuộc vào yếu tố quyết định: tinh thần trách nhiệm của các công dân đối với cộng đồng. Từ đó, ông đặt ra hàng loạt vấn đề còn nóng bỏng tính thời sự:
- Nên mạnh dạn thực hiện nền dân trí đến đâu?
- Làm thế nào để hợp nhất sự tham gia của toàn dân với thể chế chính trị đại diện?
- Xã hội hiện đại đứng trước nguy cơ nào khi sự thờ ơ, tính phi chính trị và xu hướng trở vềvới cuộc sống riêng tư ngày càng gia tăng trong nhân dân?
- Làm sao cân đối được mối quan hệ giữa nhà nước và kinh tế, giữa cá nhân và xã hội: hay nói cách khác, giữa tự do và bình đẳng?
Đọc tập
sách để thấu được những nỗi niềm đau đáu khôn nguôi từ những câu chuyện
rất nhỏ, rất đời: một lần vục bát cơm vào nồi để giành lấy phần hơn (Từ
một lần ăn hỗn)... Đọc để thấy được cái tình thấm đẫm từ những vật vô
tri vô giác: gốc sứ truyền đời qua bao hợp tan của tình cha mẹ, nghĩa
anh em (Cây bông sứ nhà nội); luồng gió nhẹ từ chiếc quạt mo cau mang
theo sức nặng của tình mẹ, lòng con (Chiếc quạt mo)...
Và
nhiều hơn trong tuyển tập lần này là những tâm sự, những ẩn ức vốn đã
được mỗi người tự dìm sâu vào ký ức. Là nỗi đau tinh thần và thể xác
suốt một thời thơ ấu (Tuổi thơ khủng khiếp, Thuốc nào cho tôi uống để
quên, Mẹ! Con!). Là nỗi ám ảnh mà một đời chưa đủ để vượt thoát (Châm
ngọn lửa câm lặng, Nửa ổ bánh mì, Tôi không đi nổi trong thế giới phẳng
này)... Nhưng trên hết, các tác giả đều đã thấy nghị lực phi thường của
mình để vượt lên số phận và bên cạnh đó là những giọt nước mắt thầm
lặng phải chảy ngược vào trong để dành cho người đối diện một nụ cười.
Không
triết lý sâu xa, không khái quát cao rộng, những câu chuyện nhỏ mà
không nhỏ này luôn cho người đọc một phút lắng đọng để rồi nghe lòng
mình mềm ra, rưng rưng hơn mỗi khi gặp một người, vì biết đâu đằng sau
nụ cười vô tư lại chẳng là một trời tâm sự. Chuyện đời tự kể không chỉ
khiến người trong cuộc thanh thản, nhẹ lòng mà còn khiến người thương
người hơn...